FAQ

1. Wat is photobiomodulation / roodlichttherapie?

Photobiomodulation – ook wel roodlichttherapie genoemd – is een therapievorm waarbij rood licht en nabij-infrarood licht wordt gebruikt om biologische processen in het lichaam te beïnvloeden. De behandeling gebeurt met lasers of led-lichtbronnen. 

Het licht wordt in de mitochondriën, de energiecentrales van de cel, geabsorbeerd door een enzym genaamd cytochroom c-oxidase. Dit zorgt voor een betere zuurstofopname en een hogere productie van ATP, de energievaluta van de cel. Daarnaast komt er stikstofmonoxide vrij, wat de doorbloeding kan verbeteren, en ontstaan er lage concentraties reactieve zuurstofdeeltjes (ROS) die als signaalstoffen fungeren en herstelprocessen op gang kunnen brengen.

Roodlichttherapie werd in 1967 bij toeval ontdekt door de Hongaarse arts en onderzoeker Endre Mester. Hij onderzocht de effecten van laserlicht op kanker in muismodellen en merkte op dat laagvermogen laserlicht de haargroei en wondgenezing in de behandelde huid stimuleerde.

Er zijn grofweg vier gebieden waarvoor roodlichttherapie wordt toegepast, al verschilt de mate van wetenschappelijk bewijs sterk per toepassing of aandoening:
 
Cosmetisch: het tegengaan van de effecten van veroudering, zoals fijne lijntjes en rimpels, en haaruitval
Sport: prestatieverbetering, uithoudingsvermogen en herstel van blessures
Medisch: er wordt onderzoek gedaan naar toepassing bij onder andere wondgenezing, depressie, dementie, de ziekte van Parkinson, chronische pijn en artrose
Diergeneeskunde: pijnverlichting en herstel bij huisdieren en paarden
 

De golflengtes van laser en led-licht zijn hetzelfde, maar omdat laserlicht coherent en gebundeld is, kan het een hogere vermogensdichtheid (mW/cm2) bereiken dan led-licht. Led-licht is incoherent, verspreidt zich meer en heeft een lager vermogen, wat het over het algemeen veiliger maakt voor gebruik door consumenten.

Rood licht (rond 630 tot 670 nm) wordt vooral gebruikt voor oppervlakkige toepassingen, zoals de huid. Nabij-infrarood licht (rond 810 tot 1090 nm) dringt dieper door en wordt vaak gebruikt voor spieren, pezen, zenuwen en de hersenen. 

Nee. Infraroodsauna’s gebruiken ver-infrarood licht (FIR) met een veel langere golflengte, en het effect daarvan is voornamelijk thermisch. PBM gebruikt rood en nabij-infrarood licht en werkt via andere, cellulaire mechanismen.

Onderzoek laat zien dat PBM ook systemische effecten kan hebben, dus effecten die verder reiken dan het belichte gebied. Zo genas bij een dierstudie een onbelichte poot sneller wanneer de andere poot werd behandeld. Ook bij mensen zijn effecten buiten het belichte gebied waargenomen, bijvoorbeeld op de bloedsuikerspiegel na belichting van de rug, en ook op depressie bij toepassing voor andere indicaties.

De dosering wordt uitgedrukt in J/cm² en berekend als vermogen (mW/cm²) maal belichtingstijd (seconden), gedeeld door 1000.

PBM wordt in de literatuur over het algemeen beschreven als veilig en goed verdraagbaar. Eventuele bijwerkingen zijn meestal mild en tijdelijk, zoals lichte huidirritatie, vermoeidheid of hoofdpijn. Blootstelling van de ogen aan sterke lichtbronnen moet wel altijd vermeden worden, vandaar dat bij veel consumentenapparaten een beschermbril wordt meegeleverd.

Er is geen bewijs dat PBM kanker veroorzaakt of tumorgroei stimuleert, maar bij bestaande tumoren wordt voorzichtigheid en medische monitoring aanbevolen. Over gebruik tijdens de zwangerschap is nog onvoldoende bekend, dus terughoudendheid ligt voor de hand. Diabetes is geen contra-indicatie, maar omdat PBM de bloedsuikerspiegel kan beïnvloeden, kan monitoring verstandig zijn, vooral bij behandeling van grotere lichaamsoppervlakken.

Ben je zwanger, heb je een medische aandoening, of wil je roodlichttherapie gebruiken voor iets anders dan de aandoening(en) waarvoor je onder behandeling bent? Overleg dan altijd eerst met een arts.  

Bij roodlichttherapie moet rekening gehouden met het bifasische effect: te weinig licht heeft geen effect, een goede dosis stimuleert cellen, maar te veel licht kan juist averechts werken door oxidatieve stress.

Er is geen bewijs dat PBM kanker veroorzaakt of tumorgroei stimuleert, maar bij bestaande tumoren wordt voorzichtigheid en medische monitoring aanbevolen. Over gebruik tijdens de zwangerschap is nog onvoldoende bekend, dus terughoudendheid ligt voor de hand. Diabetes is geen contra-indicatie, maar omdat PBM de bloedsuikerspiegel kan beïnvloeden, kan monitoring verstandig zijn, vooral bij behandeling van grotere lichaamsoppervlakken.

Ben je zwanger of heb je een medische aandoening en wil je roodlichttherapie toepassen, overleg dan altijd eerst met een arts. 

Ondanks meer dan 7000 studies, in vitro, bij proefdieren en bij mensen, ontbreken grootschalige, gestandaardiseerde onderzoeken bij mensen. Studies gebruiken uiteenlopende golflengtes, apparaten en protocollen, waardoor resultaten moeilijk te vergelijken zijn. Ook worden niet altijd alle relevante parameters gerapporteerd. Hierdoor is er voor veel toepassingen op dit moment onvoldoende bewijs om PBM in medische richtlijnen op te nemen.

Deze website is bedoeld ter oriëntatie voor zorgverleners en vervangt geen medisch advies. Ben je zwanger of heb je een medische aandoening en overweeg je PBM te gebruiken, bespreek dit dan eerst met een arts, ook als je PBM voor een andere klacht of toepassing wilt gebruiken.